Praten als Obama, hoe doe je dat?

Papapaktdeplatteblauwebakpan. Zeg dat maar eens hardop. En nog eens. Zo. Nu kun je beginnen aan je presentatie. Alle spieren in je mond zijn er in elk geval klaar voor. Articuleren is namelijk één van de vocale tools die bijdragen aan het goed overbrengen van je boodschap. Het liefst zo goed als Barack Obama, of zijn vrouw Michelle.

Want iedereen staat tegenwoordig wel eens voor een groep of voor de camera. Van interactieve (strategie)sessies, masterclasses, brainstorms tot zakelijke vlogs. Dat geldt zeker ook voor ons rauwe team! Daarom volgden wij op 11 juni een workshop van Maria Punch, journalist en oud-nieuwslezer bij BNR én presentatiecoach. 

Tools voor een krachtiger boodschap
Eén van de belangrijkste leerpunten voor ons: beeld blijft langer hangen. Probeer daarom informatie te visualiseren met woorden. Hiervoor kun je retorische tools inzetten. Deze tools helpen je dus met de “verpakking” van je boodschap, zodat je die krachtiger kunt overbrengen.

  • Beeldspraak of metafoor
    Hiermee kun je een beeld te voorschijn toveren in het hoofd van de ontvanger. Zo gebruikte Manon in haar fictieve pitch voor de Gemeente Brielle: We willen de poorten van Den Briel open zetten voor heel Nederland.

  • Tricolon of alliteratie
    Breng een boodschap in drieën. Bij drie ontstaat een compleet gevoel. Twee voelt niet compleet, vier is te veel. Voorbeelden zijn: Heerlijk Helder Heineken en Drie dwaze dagen. 

  • Slogan
    Je presentatie of pitch openen of juist afsluiten met een slogan zorgt dat de boodschap beter beklijft.

Vocale tools
Je stem klinkt het beste in een ontspannen lijf. Een aantal vocale tools, die je kunt inzetten om je boodschap beter over te brengen:

  • Ademhaling
  • Toonhoogte
  • Tempo
  • Articuleren
  • Melodisch
  • Pauze
  • Klemtoon
  • Tone-of-voice
  • Volume
  • Lichaamstaal.

Rustig praten en ontspannen ademhalen kan bijdragen aan die ontspanning. Je toonhoogte bepaalt of je enthousiast of juist serieus overkomt. Ook je tempo maakt dit duidelijk. Als je dit vertraagt komt de boodschap serieuzer over, als je versnelt brengt dit enthousiasme en energie met zich mee. Door duidelijk te articuleren en melodisch te spreken is het prettiger om naar je te luisteren. Met een pauze kun je de aandacht (her)pakken of een verrassingseffect creëren. Terwijl je met een accent of klemtoon juist de aandacht op een tegenstelling legt of verbazing aanduidt. Ook de tone-of-voice geeft je stemming weer en emotie aan je woorden. Enthousiast? Dan kun je ook je volume hierop aanpassen. Wil je liever iets benadrukken in je tekst, gebruik dan staccato in je manier van praten. En last but not least, ook je lichaamstaal en non-verbale communicatie geeft veel nadruk en emotie mee in je verhaal. 

De kracht van herhaling
Tenslotte nog wat tips voor de snelle en nerveuze sprekers. Snelle ademhaling? Adem eens een paar keer in drie seconden in en in vier seconden uit. Ren je door je tekst? Bouw een punt in, ergens in de zin of zet een klemtoon als natuurlijke vertrager. Ook met een retorische vraag krijg je een mooi moment om even pauze te houden. Nerveus? Stel je publiek een vraag om zo je zenuwen even los te laten en niet te beginnen met ratelen. Houd altijd de checklist van drie W’s in je achterhoofd. Met wie praat ik, waar sta ik te spreken en wat staat er op het spel?
Nu nog een paar keer oefenen en je kunt aan de slag. En vergeet niet: je publiek hoort dit voor het eerst, dus je mag best zo nu en dan herhalen wat je hebt gezegd. Zo blijft het een stuk beter hangen! 

Maria Punch is onlangs gestart met een podcast over taal en communicatie: woordwaarde van BNR.nl. De podcast is te vinden op Spotify & iTunes.